കെ.ആർ. ആനന്ദവല്ലി

കാലം മാറിയപ്പോൾ കത്തുകളും ടെലിഗ്രാമുകളും ഇ-മെയിലുകൾക്കും വാട്സാപ്പ് സന്ദേശങ്ങൾക്കും വഴിമാറി. എന്നാൽ, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ വാർത്താവാഹകയായി, സൈക്കിൾ ചവിട്ടി ഗ്രാമവീഥികളിലൂടെ അക്ഷരങ്ങളുടെ സ്നേഹസന്ദേശങ്ങൾ എത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു മുഖം ഇന്നും നമ്മുടെ ചരിത്രത്തിലുണ്ട്—അതാണ് കെ.ആർ. ആനന്ദവല്ലി. കേരളത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പോസ്റ്റ് വുമൺ എന്ന പെരുമയോടെ, ചരിത്രത്തിലേക്ക് നടന്നുകയറിയ ആ അമ്മയെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ബ്ലോഗ് കുറിപ്പ്.

ആൺവഴികളിൽ പെൺനടത്തം

ഇന്നത്തെപ്പോലെ സ്ത്രീകൾ പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതും സൈക്കിളിൽ കത്തുകളുമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നതും അത്ര സാധാരണമല്ലാത്ത കാലം. 1950-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, വെറും 20 വയസ്സുള്ള ആനന്ദവല്ലി എന്ന യുവതി ആ പതിവ് ചട്ടക്കൂടുകളെ തകർത്തു മുന്നോട്ട് വന്നു. ആലപ്പുഴയുടെ മണ്ണിൽ, തപാൽ വകുപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അവർ ഒരു പുതിയ അധ്യായം രചിച്ചു. വെറും 97.50 രൂപയായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യ മാസശമ്പളം. എന്നാൽ, ആ തുകയേക്കാൾ വലുതായിരുന്നു അവർ സമൂഹത്തിന് നൽകിയ പ്രചോദനം.

തപാൽ ചരിത്രത്തിന്റെ സാക്ഷി

ആലപ്പുഴയിലെ വിവിധ പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളിൽ ക്ലർക്കായും പോസ്റ്റ് മിസ്ട്രസായും അവർ നീണ്ടകാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1991-ൽ മുഹമ്മ പോസ്റ്റ് ഓഫീസിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുമ്പോൾ, ആശയവിനിമയത്തിന്റെ ഒരു വലിയ യുഗത്തിന് കൂടിയാണ് അവർ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. എഴുത്തുകളും മണിയോർഡറുകളും കൈമാറി ഒരുപാട് വീടുകളിൽ സന്തോഷമെത്തിച്ച ആനന്ദവല്ലിയമ്മ, സ്വന്തം ഔദ്യോഗിക ജീവിതം സത്യസന്ധതയുടെയും അർപ്പണബോധത്തിന്റെയും മകുടോദാഹരണമായി നിലനിർത്തി.

വിടപറഞ്ഞത് ഒരു യുഗം

2024 ഒക്ടോബർ മാസം തന്റെ 89-ാം വയസ്സിൽ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറയുമ്പോൾ, അവർ വിട്ടുപോകുന്നത് ഒരു സാധാരണ വ്യക്തിയെയല്ല; മറിച്ച് കേരളത്തിലെ സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിന്റെ ആദ്യനാളുകളിൽ തെളിഞ്ഞ ഒരു നക്ഷത്രത്തെയാണ്. ധനരാജ്, ഉഷാകുമാരി എന്നീ മക്കളെ ബാക്കിവെച്ച് അവർ അന്ത്യവിശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

“കത്തുകൾ വരുന്നത് കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു; ആ കാത്തിരിപ്പിന് അർത്ഥം നൽകിയവർ ആനന്ദവല്ലിയമ്മയെപ്പോലുള്ളവരായിരുന്നു. സൈക്കിളിന്റെ മണിയും കേട്ട് കാത്തുനിന്ന പഴയ തലമുറയുടെ ഓർമ്മകളിൽ, അക്ഷരങ്ങളുടെ കാവലാളായി ആനന്ദവല്ലിയമ്മ എന്നും ജീവിക്കും.”

തപാൽ സംവിധാനങ്ങൾ എത്രയൊക്കെ ഡിജിറ്റലായി മാറിയാലും, ആനന്ദവല്ലിയമ്മ എന്ന പോസ്റ്റ് വുമൺ ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ എന്നും ഒരിടം പിടിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.