കെ.വി.ദയാല്‍

പുല്ലുപോലും വളരാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്ന മുഹമ്മയിലെ സ്വന്തം പുരയിടത്തിൽ ഇന്ന് നൂറുകണക്കിന് സസ്യങ്ങളുള്ള ഒരു കാട്. ഒരു ഏക്കർ സ്വാഭാവിക വനവും അര ഏക്കർ ‘ഭക്ഷണം വിളയുന്ന കാടും’ സൃഷ്ടിച്ച്, പ്രകൃതിയെ അനുകരിച്ചുള്ള കൃഷിരീതികൾ പരീക്ഷിക്കുന്ന കെ.വി. ദയാലിന്റെ വേറിട്ട ജീവിതയാത്ര.

“കാട് കാണാനല്ല ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നത്; കാടിന്റെ നിയമം പഠിക്കാനാണ്.”

പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജൈവകൃഷി, ബദൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനകീയ ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ മുഹമ്മക്കാരന്റെ കഥ വായിക്കാം MUHAMMA.COM-ൽ.

മുഹമ്മയിലെ സ്വന്തം ഒന്നര ഏക്കർ പുരയിടത്തിൽ സ്വാഭാവിക വനവും ‘ഭക്ഷണം വിളയുന്ന കാടും’ സൃഷ്ടിച്ച പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ കെ.വി. ദയാലിന്റെ ജീവിതവും ജൈവകൃഷി ആശയങ്ങളും അറിയാം.

സ്വന്തം മണ്ണിൽ കാട് വളർത്തിയ മനുഷ്യൻ; പ്രകൃതിയുടെ പാഠശാലയായി മുഹമ്മയിലെ കെ.വി. ദയാലിന്റെ ജീവിതം

38 വർഷമായി പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജൈവകൃഷി, ബദൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനകീയ ആരോഗ്യം എന്നീ മേഖലകളിൽ സജീവം; ഒന്നര ഏക്കർ പുരയിടത്തിൽ സ്വാഭാവിക വനവും ‘ഭക്ഷണം വിളയുന്ന കാടും’ തീർത്ത മുഹമ്മയുടെ വനമിത്ര

മുഹമ്മ: ഒരു മനുഷ്യന്റെ വീട്ടുമുറ്റത്ത് ഒരു കാട് വളരുന്നു. അവിടെ പക്ഷികൾ വിത്തുകൾ കൊണ്ടുവരുന്നു; കാറ്റ് വിത്തുകൾ വിതറുന്നു; മനുഷ്യൻ നട്ടിട്ടില്ലാത്ത മരങ്ങൾ പോലും മണ്ണിൽ നിന്ന് സ്വയം ഉയർന്നുവരുന്നു. തെങ്ങും വാഴയും ഫലവൃക്ഷങ്ങളും ഔഷധസസ്യങ്ങളും കാട്ടുമരങ്ങളും ഒരേ ഭൂമിയിൽ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് വളരുന്നു.

ആ കാടിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് ഒരാൾ പറയുന്നുണ്ട്—

“കാട് കാണാനല്ല ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നത്; കാടിന്റെ നിയമം പഠിക്കാനാണ്.”

അദ്ദേഹമാണ് കെ.വി. ദയാൽ — മുഹമ്മയുടെ മണ്ണിൽ നിന്ന് കേരളത്തിന് പ്രകൃതിയുടെ മറ്റൊരു ജീവിതപാഠം പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകൻ.

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മുഹമ്മ പഞ്ചായത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ദയാൽ, ഏകദേശം 38 വർഷമായി പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജൈവകൃഷി, ബദൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ജനകീയ ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നതായി പറയുന്നു.

മുഹമ്മയിലെ ഒന്നര ഏക്കറിൽ ഒരു കാട്

ദയാലിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ അധ്യായം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം കൃഷിയിടമാണ്.

എം.കോം ബിരുദധാരിയായ ദയാലിന്റെ ഒന്നര ഏക്കർ പുരയിടത്തിൽ ഒരു ഏക്കർ സ്വാഭാവിക വനവും അര ഏക്കറിൽ ‘ഭക്ഷണം വിളയുന്ന കാടും’ ഇന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു.

ഒരുകാലത്ത് പുല്ലുപോലും വളരാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള മുഹമ്മ കായിപ്പുറത്തെ പഞ്ചാരമണൽ നിറഞ്ഞ ഭൂമിയായിരുന്നു ഇതെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർക്കുന്നു. അവിടെ ഒരു കുളം വെട്ടി. ചുറ്റും മരങ്ങൾ നട്ടു. കാടുകളിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ കിട്ടിയ വിത്തുകൾ വീട്ടിലെത്തിച്ച് മണ്ണിലിട്ടു. വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മനുഷ്യൻ നട്ട മരങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രകൃതി തന്നെ അവിടെ സസ്യങ്ങളെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ഇന്ന് ഈ വനത്തിൽ 200-ലധികം ഇനം സസ്യങ്ങൾ വളരുന്നുണ്ടെന്നാണ് ദയാൽ പറയുന്നത്. അവയിൽ പലതും അദ്ദേഹം നേരിട്ട് നട്ടവയല്ല; പക്ഷികളും കാറ്റും പ്രകൃതിയുടെ മറ്റ് വഴികളും കൊണ്ടെത്തിച്ചവയാണ്.

അങ്ങനെയാണ് ഒരു സാധാരണ പുരയിടം പതിയെ മുഹമ്മയുടെ സ്വന്തം ജൈവവൈവിധ്യ പരീക്ഷണശാലയായി മാറിയത്.

‘ഭക്ഷണം വിളയുന്ന കാട്’

കാട് മാത്രം വളർത്തിയാൽ പോരാ; മനുഷ്യന് ഭക്ഷണവും ലഭിക്കണം എന്ന ചിന്തയിലാണ് ദയാൽ അടുത്ത പരീക്ഷണത്തിലേക്ക് കടന്നത്.

അവോക്കാഡോ, വാഴ, തെങ്ങ് തുടങ്ങി വിവിധ ഫലവൃക്ഷങ്ങളും ഭക്ഷ്യവിളകളും ചേർത്ത് അര ഏക്കറിൽ അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തിയതാണ് ‘Food Forest’ — ഭക്ഷണം വിളയുന്ന കാട്.

കൃഷിയിടം ഒരു ഫാക്ടറിയല്ലെന്നും ഓരോ വിളയും വേർതിരിച്ച് നിർത്തുന്ന രീതിക്ക് പകരം പ്രകൃതിയിലെ കാടിനെ മാതൃകയാക്കണമെന്നും ദയാൽ പറയുന്നു.

ഒരു ഏക്കർ ഭൂമിയുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ ഏകദേശം 10 ശതമാനം സ്വാഭാവിക ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിനും ബാക്കി ഭാഗം വിവിധ വിളകൾ ചേർന്ന കൃഷിക്കും മാറ്റിവയ്ക്കുക എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കൃഷിദർശനങ്ങളിലൊന്ന്.

വരുമാനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ഒരേയൊരു വിളയെ ആശ്രയിക്കാതെ കർഷകൻ അഞ്ച് പ്രധാന വിളകളെങ്കിലും നിലനിർത്തണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദേശിക്കുന്നു. ഒരു വിളയ്ക്ക് വില കുറഞ്ഞാലും മറ്റൊന്നിൽ നിന്ന് വരുമാനം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുമെന്നതാണ് അതിന്റെ ആശയം.

“മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യം”

ദയാലിന്റെ കൃഷിചിന്തയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു ലളിതമായ വാചകമുണ്ട്:

“മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യമാണ് മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യം.”

ആരോഗ്യമുള്ള മണ്ണിൽ ആരോഗ്യത്തോടെ വളരുന്ന സസ്യവും അതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണവും മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാസവസ്തുക്കളുടെ അമിതമായ ഉപയോഗത്തിന് പകരം മണ്ണിലെ സൂക്ഷ്മജീവികളെയും മണ്ണിരകളെയും ജൈവവൈവിധ്യത്തെയും സംരക്ഷിക്കുന്ന കൃഷിരീതികളിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ.

കക്കാപ്പൊടി ഉപയോഗിച്ച് മണ്ണിന്റെ pH ക്രമീകരിക്കുന്നതടക്കമുള്ള നിരവധി പരീക്ഷണങ്ങളും തന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ദയാൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.

കാടിന്റെ നിയമം പഠിച്ച യാത്ര

ദയാലിന്റെ പരിസ്ഥിതി ചിന്തയ്ക്ക് വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയത് കാടുകളാണ്.

സൈലന്റ് വാലിയടക്കമുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് നടത്തിയ യാത്രകൾ പ്രകൃതിയുടെ പ്രവർത്തനരീതികൾ പഠിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങളായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

കാട്ടിൽ ചില ഭാഗങ്ങൾ നിബിഡവനമായിരിക്കുമ്പോൾ ചില ഭാഗങ്ങൾ തുറന്നുകിടക്കുന്നതും, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ, കാറ്റ്, സൂര്യപ്രകാശം, ജലം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃഷി ചിന്തയെ സ്വാധീനിച്ചു.

“കാട് സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന സംവിധാനമാണ്. അതുകൊണ്ട് സുസ്ഥിര കൃഷി വേണമെങ്കിൽ കാടിനെ മാതൃകയാക്കണം” എന്നതാണ് ദയാലിന്റെ നിലപാട്.

‘കൈലാസം’ — കൃഷിയിടത്തിനുള്ളിലെ കാലാവസ്ഥാ കേന്ദ്രം

ദയാലിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഏറെ വ്യത്യസ്തമായ മറ്റൊരു ആശയമാണ് ‘കൈലാസം കൺസെപ്റ്റ്’.

കൃഷിയിടത്തിനുള്ളിൽ ഒരു ചെറിയ കുളം, ഉയർന്ന ഭൂഭാഗം, കാവ് പോലെയുള്ള വനഭാഗം എന്നിവ ചേർന്ന ഒരു ‘കോർ ഏരിയ’ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ആശയം.

അതിലൂടെ ജലം പിടിച്ചുനിർത്താനും കാറ്റിന്റെ ശക്തി കുറയ്ക്കാനും ജൈവവൈവിധ്യം വർധിപ്പിക്കാനും കൃഷിയിടത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഒരു മൈക്രോ ക്ലൈമറ്റ് രൂപപ്പെടുത്താനും കഴിയുമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം.

ഇതിനെ അദ്ദേഹം Agro-Ecological Designing എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാലയിലേക്കെത്തിയ അറിവ്

സ്വന്തം പുരയിടത്തിലെ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയില്ല ദയാലിന്റെ യാത്ര.

ജൈവകൃഷിയെയും പ്രകൃതിയോടിണങ്ങിയ ജീവിതരീതികളെയും അക്കാദമിക് തലത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജൈവകൃഷി പരിശീലനങ്ങളിലും ‘Art of Happiness’ പോലുള്ള പഠന ആശയങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചതായി അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു.

കർഷകൻ സർവകലാശാലാ ക്യാമ്പസിലെത്തി പഠിക്കുകയും ഒരു സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ആത്മവിശ്വാസം വളരെ വലുതാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസം.

പ്രകൃതിയെയും കൃഷിയെയും ആരോഗ്യമുള്ള ജീവിതത്തെയും ഒരുമിച്ചു കാണുന്ന വിശാലമായ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസരീതിയാണ് അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.

പരിസ്ഥിതി രംഗത്തേക്ക് കൈപിടിച്ച ഗുരുക്കന്മാർ

തന്റെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനത്തിലെ ഗുരുവായി പ്രൊഫ. ജോൺ സി. ജേക്കബിനെയും, പ്രകൃതി ചികിത്സാ രംഗത്തെ ഗുരുവായി സി.ആർ.ആർ. വർമ്മയെയും ദയാൽ ഓർക്കുന്നു. ജാപ്പനീസ് പ്രകൃതികൃഷി ചിന്തകൻ മസനോബു ഫുക്കോക്കയുടെ ‘ഒറ്റ വൈക്കോൽ വിപ്ലവം’ എന്ന പുസ്തകമാണ് കൃഷിയെ മറ്റൊരു ദിശയിൽ കാണാൻ തന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

പരിസ്ഥിതി, ആരോഗ്യം, കൃഷി — ഈ മൂന്ന് മേഖലകളെയും വേർതിരിച്ചു കാണാതെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് പിന്നീട് തന്റെ പ്രവർത്തനം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയത്.

വനമിത്രയായി മാറിയ മുഹമ്മക്കാരൻ

ദയാലിന്റെ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തനത്തെ തേടി കേരള വനം വകുപ്പിന്റെ ‘വനമിത്ര’ പുരസ്കാരവും എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

താൻ എത്ര മരങ്ങൾ നട്ടുവെന്നുപോലും കൃത്യമായി എണ്ണിവച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം പുരസ്കാരമായിരുന്നില്ല; മരങ്ങൾ വളരുകയും അവിടെ ജീവജാലങ്ങൾക്ക് ഇടം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു.

അതാണ് ദയാലിന്റെ ജീവിതത്തെയും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.

അദ്ദേഹത്തിന് കൃഷി ഒരു തൊഴിൽ മാത്രമല്ല.
കാട് ഒരു കാഴ്ച മാത്രമല്ല.
മണ്ണ് ഒരു വസ്തു മാത്രമല്ല.

മണ്ണും മരവും മനുഷ്യനും പക്ഷിയും ജലവും കാറ്റും ഒരേ ജീവിതശൃംഖലയിലെ അംഗങ്ങളാണ്.

മുഹമ്മയിൽ നിന്ന് ലോകത്തേക്കുള്ള ഒരു ചെറിയ സന്ദേശം

പ്രകൃതിയെ കീഴടക്കുകയാണ് മനുഷ്യന്റെ വിജയമെന്ന് കരുതുന്ന കാലത്ത്, പ്രകൃതിയെ മനസ്സിലാക്കി അതിനൊപ്പം ജീവിക്കുകയാണ് മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെ വഴി എന്നാണ് കെ.വി. ദയാലിന്റെ ജീവിതം പറയുന്നത്.

പഞ്ചാരമണലുള്ള മുഹമ്മയുടെ ഒരു ചെറിയ പുരയിടത്തിൽ കാട് വളർത്തിയ മനുഷ്യൻ ഇന്ന് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ആശയവും അതുതന്നെയാണ്—

ഭൂമി വെറുതെ കിടക്കരുത്.
മണ്ണ് ജീവനുള്ളതാകണം.
കൃഷി പ്രകൃതിക്കെതിരെയല്ല, പ്രകൃതിക്കൊപ്പമായിരിക്കണം.
അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് നമ്മൾ കൈമാറേണ്ടത് സ്വത്തുമാത്രമല്ല; ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഭൂമിയുമാണ്.

മുഹമ്മയുടെ മണ്ണിൽ വേരുറപ്പിച്ച കെ.വി. ദയാലിന്റെ ജീവിതം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ കഥയിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല.

ഒരു വീട്ടുമുറ്റം എങ്ങനെ കാടാകാം, ഒരു കാട് എങ്ങനെ പാഠശാലയാകാം, ഒരു മനുഷ്യന്റെ പരീക്ഷണം എങ്ങനെ ഒരു നാടിന്റെ ചിന്തയായി മാറാം എന്നതിന്റെ കഥ കൂടിയാണ് അത്.

— MUHAMMA.COM